LDL ปกติ ก็อาจยังเสี่ยงโรคหัวใจ

LDL ปกติ ก็อาจยังเสี่ยงโรคหัวใจ

รู้จัก Lipoprotein(a) หรือ Lp(a) ความเสี่ยงที่ซ่อนอยู่ในพันธุกรรม

เมื่อพูดถึงการตรวจไขมันในเลือด หลายคนคุ้นเคยกับ Cholesterol, Triglyceride, HDL และ LDL โดยเฉพาะ LDL-C ซึ่งเป็นเป้าหมายสำคัญในการป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือด ตามแนวทางเวชปฏิบัติของ ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย พ.ศ. 2567 ที่ยังคงให้ LDL-C เป็นค่าหลักในการประเมินและกำหนดเป้าหมายการรักษาภาวะไขมันผิดปกติ

แต่ในความเป็นจริง ยังมีไขมันอีกชนิดหนึ่งที่อาจเพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจได้ แม้ค่า LDL จะไม่ได้สูงมาก นั่นคือ Lipoprotein(a) หรือ Lp(a)

Lp(a) คืออะไร?

Lp(a) เป็นอนุภาคไขมันที่มีโครงสร้างคล้าย LDL แต่มีโปรตีนที่เรียกว่า Apolipoprotein(a) เพิ่มเข้ามา ระดับ Lp(a) ถูกกำหนดจากพันธุกรรมเป็นส่วนใหญ่ และมักค่อนข้างคงที่ตลอดชีวิต การรับประทานอาหารหรือออกกำลังกายมีผลต่อระดับ Lp(a) น้อยกว่าที่มีต่อ LDL-C อย่างชัดเจน

เมื่อ Lp(a) สูง จะสัมพันธ์กับความเสี่ยงของ หลอดเลือดแดงแข็ง โรคหลอดเลือดหัวใจ กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด โรคหลอดเลือดสมอง รวมถึงโรคลิ้นหัวใจเอออร์ติกตีบจากหินปูน

จุดสำคัญคือ ผู้ที่มี Lp(a) สูงส่วนใหญ่อาจ ไม่มีอาการเตือน และแม้รูปร่างดี ออกกำลังกาย หรือมีผลตรวจไขมันทั่วไปไม่สูง ก็ไม่ได้หมายความว่า Lp(a) จะต่ำตามไปด้วย

ค่าเท่าไรถือว่าสูง?

แนวทาง ACC/AHA ปี 2026 ระบุว่า Lp(a) ตั้งแต่ 125 nmol/L หรือ 50 mg/dL ขึ้นไป ถือเป็นปัจจัยที่บ่งชี้ความเสี่ยง ASCVD ที่เพิ่มขึ้น การแปลผลควรพิจารณาร่วมกับปัจจัยเสี่ยงอื่น และไม่ควรนำหน่วย nmol/L กับ mg/dL มาแปลงเทียบกันด้วยค่าคงที่แบบตายตัว

ข้อมูลการศึกษาในประชากรไทยยังพบความสัมพันธ์ระหว่างระดับ Lp(a) ที่สูงกับโรคหลอดเลือดจากภาวะหลอดเลือดแข็ง อย่างไรก็ตาม ค่าที่ได้จากงานวิจัยในประชากรเฉพาะกลุ่มไม่ควรนำมาใช้เป็นเกณฑ์วินิจฉัยสำหรับคนไทยทุกคนโดยตรง

ใครควรให้ความสนใจเป็นพิเศษ?

โดยเฉพาะผู้ที่มี พ่อ แม่ หรือพี่น้องเป็นโรคหัวใจหรือหลอดเลือดสมองก่อนวัยอันควร ผู้ที่มีภาวะ Familial Hypercholesterolemia ผู้ที่เป็นโรคหลอดเลือดหัวใจทั้งที่มีปัจจัยเสี่ยงทั่วไปไม่มาก หรือผู้ที่ยังมีความเสี่ยงโรคหัวใจแม้ควบคุม LDL-C ได้ดีแล้ว

แนวทาง ACC/AHA ปี 2026 แนะนำให้ผู้ใหญ่ตรวจ Lp(a) อย่างน้อยหนึ่งครั้งในชีวิต เพื่อช่วยประเมินความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดเพิ่มเติม ขณะที่แนวทางของราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทยเน้นการประเมินความเสี่ยงโดยรวม ทั้ง LDL-C, Thai CV Risk Score, ประวัติครอบครัว และหลักฐานของหลอดเลือดแดงแข็งที่ยังไม่แสดงอาการ

รู้ความเสี่ยงเร็ว วางแผนป้องกันได้เร็ว

หากตรวจพบ Lp(a) สูง ไม่ได้หมายความว่าจะต้องเกิดโรคหัวใจ แต่ควรนำผลมาประเมินร่วมกับ LDL-C ความดันโลหิต เบาหวาน การสูบบุหรี่ ประวัติครอบครัว และความเสี่ยงหัวใจโดยรวม เพื่อกำหนดแนวทางป้องกันที่เหมาะสม

เตรียมตัวอย่างไรก่อนตรวจ Lp(a)?

การตรวจ Lp(a) เป็นการ เจาะเลือดจากหลอดเลือดดำ ใช้เวลาไม่นาน และโดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องตรวจซ้ำบ่อย เพราะระดับ Lp(a) ถูกกำหนดจากพันธุกรรมเป็นหลักและค่อนข้างคงที่ตลอดชีวิต

หากตรวจ Lp(a) พร้อมชุดตรวจไขมันอื่น อาจมีคำแนะนำให้งดอาหารประมาณ 8–12 ชั่วโมง โดยสามารถดื่มน้ำเปล่าได้ ทั้งนี้ควรสอบถามเจ้าหน้าที่ก่อนเข้ารับการตรวจ

ควรแจ้งแพทย์เกี่ยวกับ ยา วิตามิน และอาหารเสริมที่ใช้อยู่ และไม่ควรหยุดยาประจำด้วยตนเอง เว้นแต่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์

โดยทั่วไป สามารถทราบผลการตรวจได้ภายในประมาณ 5 วันทำการ

อย่ารอให้โรคหัวใจแสดงอาการ จึงค่อยค้นหาความเสี่ยง ❤️

หากคุณมีประวัติครอบครัวเป็นโรคหัวใจก่อนวัยอันควร มีไขมันในเลือดสูง หรือกังวลเรื่องความเสี่ยงโรคหลอดเลือดหัวใจ สามารถ ปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยงและพิจารณาตรวจ Lipoprotein(a) หรือ Lp(a) ร่วมกับการตรวจสุขภาพหัวใจที่เหมาะสม

โรงพยาบาลพิษณุเวช อุตรดิตถ์
สอบถามข้อมูลและนัดหมายตรวจสุขภาพหัวใจได้ที่โรงพยาบาล